Almanya'da yaşamayanlar için alakasız bilgi ya da genel kültür olacak ama çocuklarıyla Almanya'da yaşayan ya da yaşamayı planlayanlar için bir cevher bu yazım :) Ben tam anlayana kadar 4 sene geçti, siz bu kadar zaman kaybetmeyin..
Almanya eyalet sistemi olduğu için, yazacaklarım sadece Bavyera için geçerli, mesela Berlin'de yaşıyorsanız bambaşka bir sistem var, önceden uyarayım. Mesela bizde 4 sene olan ilkokul Berlin'de sanırım 5 ya da 6 seneymiş... Yine ders içerikleri, sınavlar vs. de tamamen farklı..
*
Bavyera okul sistemi 3 yaşında Kindergarten (anaokulu) ile başlıyor. Öncesinde Kita (kreş 0-3 yaş) tabii ki bir seçenek ve benimkiler de dahil çoğu minik 2 yaşından itibaren bu sisteme giriyor. 2 yaş kreş için ideal yaş çünkü çocuk aileden yavaş yavaş kopmaya ve diğer çocuklarla sosyalleşmeye başlıyor, 3 yaştan itibaren ise anaokul bence "mutlaka" çünkü çocuk sadece sosyalleşmiyor, aynı zamanda okulöncesi beceriler (doğru kalem tutma, bedensel aktiviteler, kurallara uyum) ediniyor, ki bunlar ilkokul için gerekli beceriler ve anaokuluna gitmeyen çocuk ile giden çocuk arasında gerçekten dağ kadar fark oluyor.
İlkokula giriş yaşı minimum 6 yani çocuk Eylül ayında 6 yaşını doldurmuş ve 7. senesine başlamış olmalı. Bu nedenle oğlum da dahil, 15 Eylül'den 1 Ocak'a dek doğumlu olan çocuklar genelde 1 sene sonra yani 7 yaşına yaklaştıklarında gidiyor - ki özellikle oğlan çocuklar için bu çok çok yerinde bir karar bence..
İlkokul 4 sene sürüyor ve 4. sınıfın ortasında çocuğun 3 ana notunun (Almanca, Matematik ve Hayat Bilgisi) ortalaması alınıyor. 1 en iyi not, 5 en kötü not. Eğer bu üç dersin ortalaması en az 2.33 ise, çocuk Gymnasium'a, eğer biraz daha az yani 2.33 ila 2.66 arasında ise Realschule'ye, daha düşükse Mittelschule'ye gidiyor.
Gymnasium 5 ila 13. sınıf arası yani 9 sene sürüyor ve 13. senenin sonunda çocuk "abitur" denen, seçtiği ve istediği okulla alakalı olan 4 temel dersten sınava girip, belli notu tutturursa, üniversiteye devam hakkı elde ediyor.
Realschule ise, 5 ila 10. sınıf arası yani 6 sene sürüyor. 10. sınıfın sonunda çocuğun Almanca, İngilizce ve Matematik not ortalaması 3.5 ve daha yüksekse, çocuk FOS yani Fachoberschule'ye girme hakkı kazanıyor. FOS 11. ve 12. sınıfta gymnasium dersleri hızlıca tamamlanıyor ve çocuk "Fachabitur" yani yüksekokul sınavına girip, yüksek okula devam edebiliyor. Bu mesela IT alanları, psikolojik danışmanlık, ekonomi bilimleri, bazı sanat alanları, öğretmenlikler, diş teknisyenliği, hemşirelik, bazı mühendislikler, işletme, sosyal pedagoji falan gibi uygulamalı alanlar anlamına geliyor. Bu okullar genelde 3, nadiren 4 sene sürüyor.
Çocuk eğer temel üniversite bilimleri (yani psikoloji ;) ya da FKB gibi temel bilimler, hukuk, tıp ya da MINT okumak isterse, alanda uzmanlaşmış öğretmenlikler, mühendislikler yani daha "uygulama kadar düşünme ve araştırma da" içeren üniversite branşları) okumak isterse, FOS 12. sene not ortalaması tüm derslerden en az 3.0 olmak zorunda ve ancak bu şekilde FOS 13. seneyi okuma hakkı kazanacak. Ama bitmedi! Almanya'da İngilizce yanında en az 4 sene eğitimle ya da sertifikalı B1 düzeyinde Fransızca, Latince ya da İspanyolca gibi ikinci bir yabancı dil daha okumak zorunda ki, "abitur" sınavına girebilsin ve ancak tüm bunları yerine getirebilirse, o zaman üniversite eğitimi alma hakkı kazanıyor. Üniversiteler genelde 4 sene ve Bachelor düzeyinde diploma veriyorlar.
Tabii ki mesela psikolojide 4 sene üniversite de yetmeyecek, üzerine mutlaka Master yapması ve onun da üzerine süpervizyonlu klinik eğitim yani psikoterapi eğitimi görmesi beklenecek ki bu mesela benim için 8 seneyi buldu. Aynı şekilde tıp, hukuk gibi alanlarda da en az bu kadar zaman gerekiyor... Bu işler kolay değil Leyla.... Ciddi bir zaman, beyin yükü ve maddi kaynak ayırmak gerekiyor..
Dolayısıyla şimdi benim sevgili Leyla kızım "ben fransızcadan nefret ediyoruuuuuum, ben gymnasiumdan realschuleye geçip tüm dertlerimden kurtulmak istiyoruuuum ama aynı zamanda psikoterapist de olmak istiyoruuuum" dediğinde (tabii önce bi sevindirik oluyorum, demek ki beni modelliyor) aklıma "ölmek istiyorum ama tteokbokki de yemek istiyorum" isimli kitap geliyor :)))
Şaka bir yana... Bence 10 yaşındaki bir çocuk için, ciddi kararlar bu gymnasium'dur, realschuledir seçimleri.. Sonra 13 yaşında yani 8. sınıfın başında mesleki alanını aşağı yukarı seçmesi bekleniyor (matematik ve doğa bilimleri mi, dil mi, sosyal bilimler mi....) ve 10. sınıfta yani sadece 15 yaşında da kaderi aşağı yukarı belli oluyor (üniversiteye mi gidecek, meslek yüksek okuluna mı, yoksa lise diplomasını alıp düz mesleğe mi atılacak)...
Çok erken değil mi yahu?!? Yani 15 yaş en kavak yelleri, en kararsız zamanlar değil mi? Bırak 15i, haydi abitur 19 yaşında oluyor diyelim, 19 bile çok erken geliyor bana sanki... 19 yaşında bir çocuk için çok ağır seçimler değil mi bunlar? Tüm yaşam yolunu belirleyecek seçimler...
Sen nasıl olsun isterdin mesela, hayallerindeki sistem nedir, yazsana yorumlara ;)
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder